Nummers

Korte inhoud van dit nummer

Uitgedaagd tot hoop D'hert, Ignace

De goede boodschap van Jezus richt zich in eerste instantie tot de mensen die in de zaligsprekingen worden genoemd. Dit mag duidelijk zijn. Ze is bestemd voor de armen, de treurenden, de zachtmoedigen, zij die vervolgd worden om de gerechtigheid. En toch. De verschillende formuleringen die we aantreffen bij Mattheus en Lucas brengen al eigen accenten aan het licht. Het “wee u rijken” dat Lucas er onmiddellijk laat op volgen, klinkt bijzonder scherp. Waarschijnlijk zal de formulering van Mattheus “zalig de armen van geest” in bepaalde kringen een gewilliger gehoor vinden. En toch is er geen enkele reden de radicaliteit van de levenskeuze van de een of de ander in twijfel te trekken.

Klaarblijkelijk zal de context waarin zij verkondigd wordt aparte accenten ontlokken aan de boodschap van Jezus. Wanneer beide evangelisten hun teksten neerschrijven in het laatste kwart van de eerste eeuw, heeft de Jezusbeweging al wortel geschoten bij een cultureel erg gevarieerd publiek. Dat mag onder meer blijken uit de gemeenschappen tot wie Paulus zich richt. De ‘mensen van de weg’, zoals ze aanvankelijk werden genoemd, volgen inderdaad een eigen parcours. Dat geldt zowel voor de praktische vormgeving van hun gemeenschap als voor hun visie op Jezus. Wat ze gemeenschappelijk hebben, is de profetische kracht die uitgaat van Jezus’ boodschap. Ze getuigen van een nieuwe wereld die in hun midden gestalte krijgt. Ze volgen Jezus’ voorbeeld door partij te kiezen voor hen die, op welke wijze ook, het slachtoffer geworden zijn. De goede boodschap van Jezus brengt onvermijdelijk een spanning met zich mee. Onrecht dient aangeklaagd, kindermisbruik aan de kaak gesteld. Door zijn houding lokte ook Jezus het conflict uit met de zelfgenoegzame klasse die er niet aan dacht haar positie ter discussie te laten stellen.

De situatie is vandaag niet anders. De culturele ontwikkelingen die we de laatste halve eeuw hebben meegemaakt, dagen uit tot een vernieuwing op velerlei gebied. Er is, om te beginnen, een beraad nodig waarin de sleutelwoorden van de goede boodschap worden hertaald. Het officieel kerkelijk jargon klinkt archaïsch. Daar kunnen niet zoveel mensen nog iets mee. Wanneer jongeren vragen naar de bron van christelijk leven, vragen ze niet om een catechismusantwoord. Ze hopen een levensecht getuigenis te mogen horen. We worden voorts geconfronteerd met de dringende noodzaak de organisatie van onze geloofsgemeenschappen op een creatieve manier aan te pakken. Gelukkig groeit het aantal mannen en vrouwen dat zich niet langer stoort aan het kerkelijk beleid waarin het vroegere priestermodel als enige ( of als enig ‘echte’ ) vorm van voorgang(st)erschap wordt voorgesteld. Ten slotte: de voorkeursoptie voor de armen dient telkens opnieuw onverkort te weerklinken. En gelukkig zijn ze er: de plaatsen waarin de zaligsprekingen daadwerkelijk in praktijk worden gebracht. Het zijn tekens van hoop.

Romero blijft inspireren Ravelingien, Jef

Aartsbisschop Oscar Romero van El Salvador toonde aan dat de scheiding tussen het geloof en het dagelijks leven van velen moet worden beschouwd als een van de ernstigste vergissingen van deze tijd. Zijn opkomen voor de verdrukten kostte hem zijn leven. Maar zijn geest blijft velen inspireren.

Niet minder dan een profeet! Vanden Berghe, Jan

Jezus van Nazaret was méér dan een profeet, méér dan een mens, méér dan een gewone sterveling. Zo hebben we het ongetwijfeld allemaal vaak gehoord. In deze bijdrage doe ik daar niets van af, alleen wil ik waarschuwen Jezus van Nazaret in dat ‘méér’ niet te laten verdrinken! We mogen nooit uit het oog verliezen dat hij – om te beginnen – een profeet was, een mens, een sterveling – hoe buitengewoon ook. Zo heeft zijn omgeving hem leren kennen en over hem getuigd. Zo inspireert hij mensen, tot op vandaag.

Noach: een leerschool om samen vrij te denken Van Tente, Marc

‘Leef in vrijheid en laat u geen slavenjuk opleggen.’ Naar die woorden van Paulus zoekt een groep mensen op een kritische wijze naar zin en betekenis van het leven, en een christelijke verwoording daarvan, los van traditionele kerkelijke orthodoxie of gezag. ‘We reiken stilaan tot de rand van dat Onzegbare dat ons telkens opnieuw ontsnapt.’

Een experiment dat blijft duren Swüste, Gerard

In Amsterdam leeft de Dominicusgemeenschap als een zelfstandig kerkgenootschap. Voorgangers hoeven niet per se ongehuwde gewijde mannen te zijn, en er is plaats voor oecumene en voor democratie.

Kerk moet in eigen boezem kijken Demasure, Karlijn

De kerk heeft het over enkele ‘rotte appelen’, die bij de selectie van kandidaat-priesters over het hoofd zijn gezien. ‘Jammer, maar helaas.’ Maar onderzoek wijst erop dat er meer aan de hand is, dat de structuur van de kerk seksueel misbruik mogelijk maakt en zelfs bevordert.

Uitweg is genade Timmermans, Tjeu

Het optreden van de institutionele kerk associëren mensen steeds vaker met het uitoefenen van macht. Het instituut kerk toont zich bezorgd om ontwikkelingen in kerk en samenleving en probeert er greep op te houden. Maar uitoefening van macht versterkt juist het conflict tussen de kerk als instituut en de kerk als het volk van God.

Jona creëert ruimte voor debat over ware inhoud van geloof Devos, Maarten

Jongeren mentale en fysieke ruimte geven is een daad van geloof en hoop van de kerkgemeenschap. Het is geloven dat naast het klassieke aanbod van de kerk ook nog heil te vinden is. Maar het is vooral hopen dat, in tijden van secularisering, het zaad van het evangelie in jongeren een grond vindt. Toen in 2000 enkele jongeren een ruimte kregen in de Sint-Maartensparochie in Kortrijk, is het verhaal van Jona begonnen. Jona is ontstaan in de schoot van de kerk, maar is nu opgeschoven naar de periferie.

Als een pastor kleur bekent Laan, Jan

Een pastor die politiek kleur bekent, roept weerstanden op. Dat heeft Jan Laan in Rotterdam ervaren. Maar de controverse rond zijn persoon heeft tot gevolg gehad dat zijn parochieraad betrokken werd bij de inhoud van zijn preken. En hij kreeg zijn parochianen achter zich voor hulp aan vluchtelingen en voor de introductie van een feministische touch in de kerk.

Droom en bewogenheid Kuppens, Emilia

Een parochieassistent staat dicht bij de mensen en legt zo “Gods Woord en het leven op elkaar”, zoals Emilia Kuppens dat zo treffend uitdrukt. Niet door grote theorieën, maar door intens met de mensen samen te leven wordt een stukje van God zichtbaar, is haar ervaring.

Machtswantrouwen en vrijheidsliefde bij Paulus Chatelion Counet, Patrick

Er hangen mysteries rond de bekeringservaring van Paulus. En zijn handelwijze na de bekering is zonder meer raadselachtig. Het heeft alles met macht en een groeiende afkeer van macht te maken.

Poppenkast (column) Verscuren, Ann

Bijbelse spraakkunst (column) Hoogeveen, Piet

Het Rijk der Hemelen (parabel) Staes, Karel

Boekbesprekingen

HANS KÜNG, Het christendom. Wezen, geschiedenis en toekomst, Ten Have, Kampen, 2009, 1022 p., 24,30 x 16 cm, 59,90 EURO, ISBN 978 90 259 6046 9

KLAUS BERGER, DÉSANNE VAN BREDERODE, MARIUS VAN LEEUWEN, e.a., De dood leeft! Denken over na de dood en ons leven voor de dood, Kok, Kampen, 2010, 223 p., 14 x 22 cm, 22,50 EURO, ISBN 9789043517690

ANDRIES HOOGERWERF, De politiek en de dood. Oorlog en vrede opnieuw bezien, Damon, Budel, 2010, 184 p., 24 x 16 cm, 20,90 EURO, ISBN 9789055739820

KEES WAAIJMAN, Handboek spiritualiteit. Vormen, grondslagen en methoden, Kok/Carmelitana, Kampen/Gent, 2010, 954 p., 16 x 24 cm, 39,90 EURO, ISBN 9789025960698

GERARD KNOL, De realiteit van [G?d], Uitgeverij Elikser, Leeuwarden, 2009, 383 p., 24 x 16,5 cm, 24,95 EURO, ISBN 9789089541277

HILDE KIEBOOM, Met zachte kracht. De spirituele tegenbeweging, Lannoo, Tielt, 2010, 190 p., 12 x 19,5 cm , 17,95 EUR, ISBN 9789020990607

ANSELM GRÜN, Leven met compassie. De zeven werken van barmhartigheid, Forte Uitgevers, Baarn, 2009, 144 p., 14,95 EUR, ISBN 9789079956036

MARTINE VAN VEELEN & CEES DEKKER (RED.), Hete Hangijzers. Antwoorden op 17 kritische vragen aan het christelijk geloof, Uitgeverij Buyten & Schipperheijn Motief, Amsterdam, 2009, 312 p., 21,1 x 16,9 cm, 19,50 EUR, ISBN: 9789058814296.