Nummers

Korte inhoud van dit nummer

Bouwmeesters gevraagd D'hert, Ignace

Klinkt het aantrekkelijk of veeleer bedreigend, aangesteld te worden tot bouwmeester van je eigen leven? Natuurlijk wil iedereen zelf zijn/haar leven in handen nemen. Maar de context waarin dat moet gebeuren, speelt een belangrijke rol. De mogelijkheden die mensen vandaag hebben, zijn gewoon niet te vergelijken met de situatie die de meeste lezers van TGL in hun jeugd hebben gekend. Neem bijvoorbeeld je schooltijd. De keuzes waar je voor stond, waren heel overzichtelijk: ze waren beperkt tot A, B of C. Ook de gewoonten waren compleet anders. Over je bekwaamheden werd door anderen geoordeeld. Het waren je ouders en leraren die voor jou een keuze maakten. Je beseft natuurlijk ook wel dat veel afhangt van je temperament, je persoonlijkheid. Maar ook dat is grotendeels meegegeven met je genetisch materiaal. Of je veeleer het volgzame dan wel het rebelse type bent, heb je misschien wel aan een of ander voorouder te danken.
De context vandaag ziet er grondig anders uit. Sociologen, filosofen en historici helpen ons zicht te krijgen op de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan. Zij wijzen de evoluties aan die het individu vandaag schijnbaar heel wat meer kansen tot zelfontplooiing hebben gegeven, maar tonen ook aan hoe tegelijk menigeen onder een toegenomen druk lijkt te staan. Het wegvallen van een dragende gemeenschap kan namelijk een gevoel van ontheemding met zich meebrengen. De zo geprezen zelfrealisering kan een knellende dwang worden als je er alleen voor staat. Riskeert het ideaal van de autonome mens niet te resulteren in nette, vrijblijvende clubs waar enkel leuke, geslaagde mensen zich thuis voelen? Onvermijdelijk dringt zich de vraag op of er in dit nieuwe wereldbeeld plaats is voor de mens die niet mee kan in deze race.
Zowel ervaringsberichten als diepgravende beschouwingen zijn in dit nummer aan de orde. Mensen vertellen tot welke keuzes ze zich uitgedaagd weten. Sommigen maken keuzes die ingaan tegen de vertrouwde leefpatronen. Sterker dan vroeger klinkt het motief dat men geen vrede vindt in de samenleving. Geen verbanden meer ervaart. Daarom gaat men op zoek naar harmonie, verbondenheid met de natuur, niet zelden vanuit een besef van ecologische verantwoordelijkheid. En buiten de spotlights van het flitsende leven vertellen pastores over mensen die ze begeleiden in de herfst van hun leven. Terugblikkend hopen ze enige samenhang te herkennen in hun levensverhaal. Anderen vertellen hoe ze met tegenslagen zijn omgegaan. Ziekte, verlies van een dierbare, seksueel misbruik. Ook jongeren die zich als student voorbereiden op het ‘volle leven’ wordt gevraagd hoe zij zich voelen in deze cultuur. Algemeen genomen is voor velen, wat ook hun situatie zij, de steun van een gemeenschap of van een geloofstraditie belangrijk. Daarom maken we ook ruimte voor bijdragen die religieuze tradities ter sprake brengen. In welke mate bevordert of bemoeilijkt die traditie het gaan van een eigen weg? En welke relaties reikt ze de enkeling aan die dragende betekenis kunnen hebben?

Vrij om platgetreden paden te bewandelen Elchardus, Mark

We lijken steeds meer keuzes te hebben. Te moeten kiezen. Maar vinden we dat nog prettig? En hebben we echt wel zo veel keuze, of lopen we netjes in de pas op nauwelijks zichtbaar uitgestippelde wegen? De tegencultuur van de revolutionaire jaren zestig is de motor geworden waarop het hedendaagse consumentisme draait. Welk groot merk profileert zich nu niet als individualistisch en rebels, vraagt hoogleraar sociologie Mark Elchardus zich af.

Levensplanning en zelfontplooiing. Is dit nu alles? Oosterveen, Leo

‘Je eigen leven leiden’ is een voor de hand liggend devies. Wie anders moet het leiden dan jijzelf? Wie anders kan en moet verantwoordelijkheid dragen voor jouw leven? Het devies getuigt van een vanzelfsprekend vrijheidsgevoel en een even vanzelfsprekende opdracht: jijzelf moet je leven vorm geven, zonder van buiten opgelegde beperkingen.

Leren leven met een groot verdriet Kallen, Janine

Wie geconfronteerd wordt met iets aangrijpends dat het eigen leven totaal overhoop haalt, stuit vroeg of laat op vragen over het mysterie van het bestaan. Antwoorden op die vragen liggen vaak in het bewust worden van wat je wél nog kunt en in het nemen van verantwoordelijkheid. Diep van binnen blijkt de mens over een onvermoede vitale kracht te beschikken.

De weg van ik naar wij Van Woezik, Cia

Eind 18de eeuw schrijft de filosoof Johann Gottlieb Fichte: “Op ieder moment van de dag, ons leven lang, denken we steeds ik, ik, ik en niets anders dan ik” (SW 1, 501). Wat waar was voor de intellectuele elite van zijn tijd, is in de loop van de eeuwen gedemocratiseerd. Het ik is het vanzelfsprekende uitgangspunt voor de hedendaagse mens. ‘Wie ben ik?’, lijkt de kernvraag van het moderne leven en zingeving is ten nauwste verbonden met termen als zelfontplooiing, zelfredzaamheid en zelfbeschikking. Ik, ik, ik.

Het kompas van de twintigers

“But I'm still having fun and I guess that's the key. I'm a twentysomething and I'll keep being me.”(Jamie Cullum). Tijdens gesprekken met twintigers kwam bovenstaand citaat uit ‘Twentysomething’ spontaan in me op. Gaandeweg ontdekte ik echter dat deze uitroep van Cullum toch niet zomaar voor iedereen opgaat. Het blijkt er in ‘het echte leven’ iets ingewikkelder toe te gaan.

Islamitische levenservaring en zelfontplooiing Platti, Emilio

In de loop van een veertig jaren omgaan met moslims, en dan vooral in Caïro, lijkt het thema van de zelfontplooiing wel van een andere planeet te komen dan die waarin ik jarenlang thuis ben, Egypte. Enkele ervaringen reflecties omtrent islamitische theologieën.

Binnen de lijntjes kleuren in het jodendom Eynikel, Erik

In het oudtestamentische jodendom – maar ook nog in het hedendaagse orthodoxe – is de levensweg al van bij de geboorte helemaal uitgestippeld. Zeker de vrouw heeft zo goed als geen manoeuvreerruimte.

Bouwstenen van een levensloop Beckers, Wies

Aan de hand van een ‘levensboek’ kan een bejaarde zijn levensloop reconstrueren, met wat geluk een rode draad ontdekken en een levensbalans opmaken. Is die positief, dan brengt dat innerlijke rust en ruimte om voort te groeien in wijsheid.

Stilleven in Frankrijk Vyncke, Anne

De boel de boel laten, inpakken en wegwezen. Wie heeft die idee nog nooit in zich op weten komen? Ann Vyncke en haar man deden het. Drie jaar geleden trokken ze naar Frankrijk, waar ze een nieuw leven proberen op te bouwen, met vallen en opstaan. Geen files meer voor hen, maar het plaatje is niet altijd even idyllisch.

Gaatjes (column) Verscuren, Ann

Spolia (column) Hoogeveen, Piet

Boekbesprekingen

GERARD LUKKEN, Met de rug naar het volk. Liturgie in het spanningsveld van restauratie en vernieuwing, Abdij van Berne, Heeswijk, 2010, 183 p., 23 x 15 cm, 19,50 EURO, ISBN 9789031730872

MARCELO BARROS, Hemel en aarde huwen. Ecospiritualiteit en zorg voor de schepping, Altiora, Averbode, 2010, 224 p., 21 x 14 cm, 19,50 EURO, ISBN 9789031729746

EGINHARD MEIJERING, Wie is Jezus Christus? Een vrijzinnig orthodox antwoord, uitgeverij Kok, Kampen, 2010, 125p., 13, 5 x 21, 5, 13,95 EURO, ISBN 9789043518604

HENRI NOUWEN, Pastoraat en spiritualiteit. Het verzameld werk. Nabij zijn – Delen – Helen – In de naam van Jezus, Lannoo, Tielt, 2010, 349 p., 23,8 x 15,5cm, 29,95 euro, ISBN 9789020990577

ANDRIES KNEVEL, Niets is onmogelijk. In gesprek met mensen die niet konden geloven, Uitgeverij Kok, Kampen, 2010, 190 p., 22 x 14 cm, 14,80 EURO, ISBN 9789043518376

NORBERT CHANTRAIN, Op zoek naar geluk. Asielzoekers en hoe wij over hen denken.
Witsand uitgevers, 2010, 102 p., 21 x 14 cm, 10 EURO (plus 2 EURO portkosten), bestelling: norbert.chantrain@telenet.be

JAAP GOEDGEBUURE en OEK DE JONG (red.), Eckhart nu. Tien visies op Meister Eckhart, Uitgeverij Augustus, Amsterdam/Antwerpen, 2010, 253 p., 14 x 21 cm, 29,95 EURO, ISBN 9789045704487.

WIM WEREN, Dood en dan? Stemmen uit de Bijbel, echo’s in onze cultuur. Meinema, Zoetermeer, Pelckmans, Kapellen 2010, 246 p., 23 x 15 cm, 23,50 EUR, ISBN 9789028949447 (België)

MARTINE VAN VEELEN & CEES DEKKER (red.), Hete Hangijzers. Antwoorden op 17 kritische vragen aan het christelijk geloof, Uitgeverij Buyten & Schipperheijn Motief, Amsterdam, 2009, 312 p., 19,50 EURO, ISBN 9789058814296

KAREN ARMSTRONG, De Kwestie God. De toekomst van religie, De Bezige Bij, Amsterdam, 2009, 510 p., 23 x 15 cm, paperback 22,50 EURO ISBN 9789023451556; gebonden 27,50 EURO, ISBN 9789023441984

MINKE DE VRIES, Christen zijn vandaag. Monastieke inspiratie, Lannoo, Tielt, 2009, 256 p., 21,5 x 13,5 cm, 14,95 EURO, ISBN 9789020984217
 

Het mosterdzaadje (parabel) Staes, Karel